Psychogastroenterologia to dziedzina integrująca gastroenterologię, psychologię, neurobiologię i nauki o zachowaniu – dynamicznie przekształca sposób rozumienia zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, dziś formalnie określanych jako zaburzenia interakcji osi jelitowo-mózgowej (ang. disorders of gut–brain interaction – DGBI). Do najczęstszych należą zespół jelita nadwrażliwego (IBS), dyspepsja czynnościowa (FD), czynnościowe zaburzenia defekacji, czynnościowe bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia i biegunki. Tradycyjnie DGBI postrzegano jako zaburzenia stricte czynnościowe, pozbawione jednoznacznych korelatów organicznych. Współczesne badania, jak również najnowsze koncepcje teoretyczne, np. psychobiologiczny model DGBI (2025), dowodzą jednak, że stanowią one złożone, wieloczynnikowe choroby przewlekłe, w których dochodzi do zaburzenia interakcji pomiędzy układem nerwowym, odpornościowym, hormonalnym, mikrobiotą jelitową i czynnikami psychospołecznymi. Możliwość modulacji osi mózgowo-trzewnej ma istotne konsekwencje kliniczne, a jedne z najlepiej udokumentowanych terapii, to te ukierunkowane na modyfikację zachowania, percepcji, lęku i unikania, a nie wyłącznie modulowanie motoryki czy funkcji sekrecyjnej przewodu pokarmowego.
Autor: Wojciech Marlicz
Zakażenie Helicobacter pylori jest jednym z najczęstszych zakażeń przewodu pokarmowego na świecie. Dane z Europejskiego Rejestru Leczenia H. pylori (ang. European Registry on the Management of Helicobacter pylori Infection – Hp-EuReg) z lat 2013–2025 dostarczają unikalnych informacji o skuteczności i bezpieczeństwie stosowanych terapii eradykacyjnych w warunkach codziennej praktyki lekarskiej. W artykule omówiono rolę i znaczenie Hp-EuReg, aktualne strategie terapeutyczne, opracowane na podstawie danych zebranych w Hp-EuReg, ze szczególnym uwzględnieniem terapii poczwórnej zawierającej bizmut (BQT), przestrzegania zaleceń, oporności bakterii na antybiotyki, stosowania probiotyków oraz efektywności leczenia eradykacyjnego w różnych grupach pacjentów. Przedstawiono także rekomendacje dotyczące optymalizacji leczenia i kierunki dalszych badań.
Praca omawia zastosowanie probiotyków w leczeniu i profilaktyce chorób przewodu pokarmowego. W pracy zawarto aktualne wytyczne m.in. Światowej Organizacji Gastroenterologii (WGO), dotyczące stosowania probiotyków w różnych schorzeniach, takich jak zespół jelita nadwrażliwego i biegunka poantybiotykowa.
Endoskopia kapsułkowa znacząco rozwinęła się od czasu jej wprowadzenia do diagnostyki przewodu pokarmowego w 2000 roku. Jest to nieinwazyjna, bezpieczna i dobrze tolerowana metoda wykorzystywana do oceny błony śluzowej żołądka, jelita cienkiego i grubego. Stanowi użyteczne narzędzie w diagnostyce wielu chorób przewodu pokarmowego, m.in. ustalenia miejsca krwawienia o niejasnej etiologii, celiakii, choroby Leśniowskiego-Crohna i polekowych uszkodzeń błony śluzowej jelita cienkiego, zwłaszcza gdy standardowe badania endoskopowe nie odpowiadają na pytanie, co jest przyczyną zgłaszanych przez chorego dolegliwości. Badanie wiąże się ze stosunkowo małym odsetkiem powikłań, z których najistotniejszym jest utknięcie kapsułki w przewodzie pokarmowym; może być wykonywane w warunkach ambulatoryjnych. Po połknięciu pasaż kapsułki przez przewód pokarmowy jest cały czas monitorowany, a wykonywane w tym czasie liczne zdjęcia są następnie odczytywane za pomocą przeznaczonych do tego programów komputerowych, coraz częściej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, a następnie analizowane i weryfikowane przez lekarza. Aby badanie było wartościowe i miarodajne, niezbędne jest właściwe przygotowanie. Celem tego artykułu jest przedstawienie najważniejszych informacji dotyczących kapsułki endoskopowej, które będą przydatne w codziennej praktyce klinicznej każdego gastroenterologa.
Pasteryzowana A. muciniphila MucT należy do postbiotyków, stosunkowo nowej grupy produktów modulujących mikrobiotę i barierę jelitową. Działanie A. muciniphila MucT zależy głównie od białka Amuc_1100, które poprawia integralność bariery jelitowej i zmniejsza uogólnioną reakcję zapalną organizmu, która ma związek z zaburzeniami metabolicznymi oraz dysfunkcją osi mózgowo-jelitowej. W pracy omówiono rolę A. muciniphila MucT, jaką odgrywa u ludzi zdrowych oraz z zaburzeniami metabolicznymi, mechanizm działania oraz bezpieczeństwo stosowania postbiotyku na podstawie dostępnych wyników badań doświadczalnych i klinicznych.